Dây chuyền sản xuất tại nhà máy Lego ở tỉnh Bình Dương.
Dây chuyền sản xuất tại nhà máy Lego ở tỉnh Bình Dương, khai trương năm 2025. Các nhà sản xuất nước ngoài lắp ráp tại Việt Nam để xuất khẩu đang là tâm điểm lo ngại của Mỹ về hàng hóa vận chuyển qua nước này.

Việt Nam đã mở thêm một hướng đi trong hoạt động ngoại giao thương mại, hoàn toàn khác với mặt trận đang diễn ra tại Washington.

Vòng đàm phán đầu tiên về Hiệp định thương mại ưu đãi giữa Việt Nam và Mercosur kết thúc ngày 28/8 sau 5 ngày làm việc tại Buenos Aires, theo Thông tấn xã Việt Nam.

Phiên khai mạc ngày 24/8 có sự tham dự của Đại sứ Roberto Alejandro Salafia, Thứ trưởng phụ trách Đàm phán và Hội nhập Kinh tế quốc tế của Argentina, cùng Đại sứ Việt Nam tại Argentina Ngô Minh Nguyệt. Hai bên tái khẳng định quyết tâm thúc đẩy đàm phán trên tinh thần thiện chí, hướng tới một thỏa thuận cân bằng. Ngày 26/8, các đoàn đàm phán đã gặp Bộ trưởng Ngoại giao, Thương mại quốc tế và Tín ngưỡng Argentina Pablo Quirno.

Mercosur gồm Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay. Tiến trình đàm phán được khởi động tại hội nghị thượng đỉnh lần thứ 67 của khối ở Foz do Iguazu hồi tháng 12.

Việt Nam là đối tác nhỏ hơn trong quan hệ này

Cán cân thương mại giữa Việt Nam và Mercosur đi theo hướng ngược lại so với quan hệ thương mại Việt-Mỹ, và điều đó không phải ngẫu nhiên.

Trong 11 tháng đầu năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Mercosur đạt 11,46 tỷ USD, gần như đi ngang so với cùng kỳ năm trước. Xuất khẩu của Việt Nam sang khối tăng 15,9%, lên 3,59 tỷ USD, trong khi nhập khẩu giảm 4,8%, còn 7,87 tỷ USD, khiến Việt Nam thâm hụt hơn 4 tỷ USD.

Riêng Argentina đạt kim ngạch 4,27 tỷ USD trong năm 2025 và là đối tác thương mại lớn thứ ba của Việt Nam tại Mỹ Latinh. Xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này tăng vọt 68,7%, lên 876,7 triệu USD, trong khi nhập khẩu từ Argentina giảm 5,3%, xuống 3,39 tỷ USD.

Trong khi đó, Việt Nam ghi nhận thặng dư 114 tỷ USD với Mỹ trong nửa đầu năm 2026, mức cao nhất trong số các quốc gia, đồng thời tìm cách hoàn tất thỏa thuận thuế quan với Washington trong bối cảnh Mỹ lo ngại về hàng hóa chuyển tải.

Với một nền kinh tế có tỷ lệ thương mại trên GDP gần 170% và phần thặng dư lớn nhất tập trung tại một thị trường ngày càng khó tiếp cận, Việt Nam có lý do rõ ràng để xây dựng quan hệ với những đối tác mà cán cân thương mại đi theo chiều ngược lại.

Mercosur đang mở cửa hơn

Thời điểm đàm phán diễn ra thuận lợi khi khối này cũng đang đi theo hướng tương tự.

Các chuyên gia trao đổi với Thông tấn xã Việt Nam tại Argentina nhận định triển vọng đàm phán được hỗ trợ bởi xu hướng ngày càng cởi mở của Mercosur đối với thương mại quốc tế. Khối này gần đây đã hoàn tất thỏa thuận với Liên minh châu Âu và trước đó ký hiệp định thương mại tự do với Singapore.

Quan hệ song phương giữa các thành viên cũng đang phát triển song song với đàm phán cấp khối. Kỳ họp lần thứ tư Ủy ban hỗn hợp Việt Nam-Uruguay về hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư diễn ra tại Hà Nội ngày 18/8, với kim ngạch thương mại song phương đạt 148,35 triệu USD trong nửa đầu năm 2026, tăng 21,8%.

Những điều cần theo dõi

Lịch trình đàm phán là chỉ dấu đầu tiên. Một hiệp định thương mại ưu đãi có phạm vi hẹp hơn một hiệp định thương mại tự do hoàn chỉnh, do đó có thể được hoàn tất nhanh hơn, nhưng thỏa thuận giữa Mercosur và EU đã mất hơn hai thập kỷ.

Điểm thứ hai là những mục tiêu Việt Nam theo đuổi. Khi xuất khẩu sang khối đạt 3,59 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với 7,87 tỷ USD nhập khẩu, cải thiện tiếp cận thị trường cho hàng hóa Việt Nam rõ ràng là ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, cạnh tranh trong lĩnh vực nông nghiệp với 4 quốc gia xuất khẩu hàng hóa cơ bản cũng là trở ngại đáng kể.

Điểm thứ ba là Washington. Mỗi thỏa thuận đa dạng hóa thương mại mà Việt Nam ký kết sẽ giúp củng cố phần nào vị thế của Hà Nội trong cuộc đàm phán có ý nghĩa thực tế lớn nhất đối với nền kinh tế.